بحث حج
بحث این بود که ایا کراهت و یا حرمت به نحو مطلق ثابت است یا خیر؟
در پی این بحث این مساله مطرح می شود که برفرض قبول کراهت یا حرمت آیا استثنا می خورد به عزای امام حسین یا خیر/
قبل از این مطلبی از جلسه قبل باقی مانده بود که روایات دو دسته بودند برخی با تعلیل بودند و برخی بدون تعلیل
روایات مطلقی داشتیم که مشکل سندی نداشتند و علتی هم در ذیل آنها بود
لاتلبسوا السواد فانه لباس فرعون/ لاتلبسوا لباس اعدائی
نسبت به روایت سکونی لباس اعداء بودن علت است اگر قائل به حرمت یا کراهت شویم حکم روی تشبه به اعداء می رود لذا هرجا پوشیدن لباس سیاه مصداق تشبه به اعدا و ترویج اعدا نباشد حکم ثابت نیست
اما روایت ابی بصیر: لباس فرعون بودن علت نهی است ر این روایت لباس اعدا بودن تطبیق بر لباس فرعون شده است. اینجا اشکال شده در کلمات مرحوم مجلسی در روضه و لوامع صاحب قرانیه که بر می گردد به اشکال تعمیم، دو احتمال داده اند یکی پوشیدن لباس سیاه باعث زنده کردن و ترویج فرعون است دیگر اینکه منظور از فرعون فرعون زمان همان عباسیان بوده اند. آنها لباس سیاه را بعنوان پرچم و شعار خود قرار داده بودند لذا لبس سواد فی حد نفسه منقصت ندارد محذور در تشبه به اعداء الله است
اما الزامی یا کراهی بودن
تعلیل به اهل نار بودن خود نشانه بر کراهی بودن حکم است
دلیل دیگر قاعده «لوکان لبان» است هیچکدام از فقها قول به حرمت ندارند در این مسائل کثیر الابتلاء اگر حکم الزامی بود باید آشکار می شد.
استثناء
در فرض وجود کراهت در اقامه عزاء سیدالشهدا استثناء است
در کلام مرحوم صاحب حدائق آمده است: اخبار مستفیضه دلالت بر مطلوبیت اظهار حزن داریم هر چیزی که مصداق اظهار حزن باشد حکم به استحباب می شود ولو فی حد نفسه کراهت داشته باشد، کراهت در جایی است که غرض آخری بر آن مترتب نشود.
صاحب حدائق اشاره کرده اند به روایاتی که دال بر این است که پوشیدن لباس سیاه در عزای سیدالشهداء سیره بوده است
لما قتل الحسین بن علی لبسن نساء بنی هاشم....
مستدرک : الا و لبست سواد
کامل الزیاره: اخبره بقتل حسین بن علی علیه السلام.... قال یا اهل البحار البسوا...
مرتکزی که از لباس عزا هست همان لباس سیاه است
بعضی روایات دال بر این است که این مساله اختصاص به امام حسین علیه السلام ندارد.
و کان حسن خرج و علیه لباس
روایتی که در مورد نه ربیع به عنوان روز نزع السواد آمده است.
استثناء دیگر
در موارد تقیه این منع ثابت نیست
امام در موردی لباس سیاه پوشیده بودن ولی در عین حال تعبیری دارندکه استفاده میشد که به جهت تقیه بوده است سیاه شعار بنی امیه بوده است
وسائل از صدوق: یدعوه فدعی ... اسود...ابیض...
این روایت در علل در سند مشتمل بر افرادی همچون محمد بن سنان است
در سند کافی هم محمد بن سنان است
و ابیض قلبک هم گفته شده باید حمل بر تقیه